ଆମେ ସମସ୍ତେ ଜୀବନରେ କେବେ ନା କେବେ ଔଷଧ ଖାଇଛେ। ବିଶେଷ କରି କ୍ୟାପସୁଲ୍ ଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ ମନରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଆସେ, ଏଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ କାହିଁକି? କେତେବେଳେ ନାଲି-ନୀଳ ତ କେତେବେଳେ ହଳଦିଆ-ସବୁଜ। କ୍ୟାପସୁଲ୍ର ଏହି ରଙ୍ଗୀନ ଦୁନିଆ ପଛରେ କେବଳ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ, ବରଂ ଏକ ବଡ଼ ଇତିହାସ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ଲୁଚି ରହିଛି।
କେବେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ ହେଲା ରଙ୍ଗୀନ କ୍ୟାପସୁଲ୍?
୧୯ ଶତାବ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପ୍ରଥମ କରି ଜେଲାଟିନ୍ କ୍ୟାପସୁଲ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟରେ ଏଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଧଳା କିମ୍ବା ସ୍ୱଚ୍ଛ (transparent) ରଙ୍ଗର ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ୧୯୬୦ ଦଶକରୁ ଔଷଧ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କ୍ୟାପସୁଲ୍କୁ ରଙ୍ଗୀନ କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଏହା ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିରେ ଏକ ବଡ଼ ବିପ୍ଳବ ଆଣିଥିଲା।
କାହିଁକି ରଙ୍ଗୀନ ହେଲା କ୍ୟାପସୁଲ୍? (୩ଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ)
- ଚିହ୍ନିବାରେ ସହଜ (Identification): ଏକାଧିକ ରୋଗରେ ପୀଡ଼ିତ ଥିବା ବୃଦ୍ଧ ରୋଗୀମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ଔଷଧ ଗୋଳମାଳ କରିଦିଅନ୍ତି। ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ଯୋଗୁଁ ସେମାନେ ସହଜରେ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ଯେ କେଉଁଟି ଗ୍ୟାସ୍ ବଟିକା আর କେଉଁଟି ଜ୍ୱର ଔଷଧ।
- ମାନସିକ ପ୍ରଭାବ (Placebo Effect): ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ, ରଙ୍ଗର ଆମ ମନ ଉପରେ ଗଭୀର ପ୍ରଭାବ ଥାଏ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ନାଲି କିମ୍ବା କମଳା ରଙ୍ଗର କ୍ୟାପସୁଲ୍ ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତି ଦେଉଥିବା ଭଳି ମନେହୁଏ, ଯେଉଁଠି ନୀଳ ରଙ୍ଗ ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରିଥାଏ (ଯେମିତି କି ନିଦ ବଟିକା)।
- ଉତ୍ପାଦନରେ ସହଜ (Manufacturing Process): କ୍ୟାପସୁଲ୍ର ଦୁଇଟି ଅଂଶ ଥାଏ – ‘କ୍ୟାପ୍’ ଏବଂ ‘ବଡି’। ଫ୍ୟାକ୍ଟ୍ରିରେ କାମ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ଯେମିତି ଦୁଇଟି ଯାକ ଅଂଶକୁ ସହଜରେ ଚିହ୍ନି ଯୋଡ଼ିପାରିବେ, ସେଥିପାଇଁ ଏହାର ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗ ରଖାଯାଏ।
ବିଶେଷ କଥା: କ୍ୟାପସୁଲ୍ରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିବା ରଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମାନବ ଶରୀର ପାଇଁ ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ ଏହା ‘ଫୁଡ୍ ଗ୍ରେଡ୍’ ରଙ୍ଗ ହୋଇଥାଏ।
ତେଣୁ, ଆଜି ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ଏହି ରଙ୍ଗବେରଙ୍ଗ ବଟିକା କେବଳ ଡିଜାଇନ୍ ନୁହେଁ, ବରଂ ରୋଗୀଙ୍କ ସୁବିଧା ଓ ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ଏକ ସୁଚିନ୍ତିତ ପ୍ରୟାସ।
